هر ویژگی شخصیتی دارای چند جنبه اساسی می باشد
درک این جنبه ها برای داشتن دیدگاهی دقیق تر نسبت به انگیزه افراد بسیار با ارزش است
مثالی فوق العاده از تحقیقاتی که اخیرا بر روی “چگونگی تغییرات شخصیتی” دانشجویان انجام گرفته است

ویژگی های شخصیتی

ویژگی های شخصیتی ،با توجه به انگیزه های موجود در افراد ، نشان دهنده تفاوت هایی شخصیتی بین افراد مختلف می باشد. گرچه شرایط و موقعیت های مختلف تاثیر بسیاری بر روی رفتار انسان ها دارند ، با این وجود انگیزه های درونی نیز بر روی کارهایی که افراد در موقعیتی عادی انجام می دهند و همچنین بر روی موقعیت های مختلفی که افراد به دلیل داشتن حق انتخاب به سمتشان گرایش پیدا می کنند ، تأثیر می گذارد.

مهم ترین مجموعه از خصوصیات شخصیتی افراد که از لحاظ علمی نیز معتبر هستند ، پنج عامل مهم شخصیتی نامیده می شوند که از ویژگی هایی همچون گشودگی نسبت به تجربه چیزهای جدید ، وظیفه شناسی ، برون گرایی ، سازگاری و روان رنجوری تشکیل می شود. این صفات منعکس کننده مهم ترین اختلافات شخصیتی میان افراد مختلف جامعه نیز می باشد.

از ابتدای تحقیقات انجام شده در این حوزه تاکنون مشخص شده است که در پشت هر یک از این عوامل شخصیتی ، جنبه های مختلفی از انگیزه نهفته است. به عنوان مثال ، ويژگی وظیفه شناسی نشان دهنده تمایل افراد در انجام وظایف ، قابل اعتماد بودن آنها و همچنین نشان دهنده تمایل افراد برای داشتن اهدافی جدید و محیطی منظم است. گرچه این مولفه های فرعی به یکدیگر مرتبط هستند ، اما لزوما باهم برابر نیستند. به عنوان مثال ، افرادی هستند که بدون داشتن محیطی منظم برای رسیدن به اهداف خود تلاش می کنند. (و بالعکس)

صفات شخصیتی

این خصوصیات شخصیتی که به آنها پنج عامل بزرگ نیز گفته می شود ، به طور معمول با عنوان ” صفات شخصیتی” شناخته می شوند و عناصر کوچکتری که این صفات را تشکیل می دهند را نیز می توان وجه یا جنبه نامید.

محققان سعی در فهمیدن این موضوع دارند که کدام جنبه ها را باید درون تک تک این عوامل بگنجانند ، اما میان سیستم های توسعه یافته متنوع نوعی همپوشانی منطقی وجود دارد. من در این مقاله برای اینکه به خوبی مفهوم تک تک این جنبه ها را متوجه شوید ، به توصیف خصوصیاتی خواهم پرداخت که بخشی از پرسشنامه شخصیتی نئو هستند(NEO-FFI) که توسط پاول کاستا و رابرت مک کری بوجود آمده است.

گشودگی نسبت به تجربه چیزهای جدید

این صفت نشان دهنده گرایش افراد به سمت خلق ایده ها و تجربیات جدید می باشد. جنبه های این ویژگی شامل علاقه فرد نسبت به انجام فعالیت های زیبایی شناسی (مانند هنر و شعر) ، فکری (حس کنجکاوی) و خلق ایده ها و روش های جدید در انجام کارها می شود.

وظیفه شناسی

ویژگی وظیفه شناسی نشان دهنده میزان تعهد فرد در تکمیل و یا انجام کاری است که بر عهده او سپرده شده است و جنبه های اصلی آن شامل میل به داشتن نظم در انجام کارها، تمایل به سخت کوشی در جهت رسیدن به اهداف و میل به انجام کامل وظایف (اینکار باعث می شود تا دیگران بیشتر به او اطمینان کنند) می شود.

برون گرایی

ویژگی برون گرایی نشان دهنده میزان تعامل اجتماعی فرد است و جنبه های اصلی آن شامل میزان اجتماعی بودن فرد ، سطح مثبت اندیشی و تمایل درونی وی برای تبدیل شدن به فردی پر تحرک و فعال می شود.

سازگاری

این ویژگی منعکس کننده تمایل افراد برای صلح و کنار آمدن با دیگران است و جنبه های اصلی آن شامل اجتناب از ایجاد درگیری و تمایل به انجام کارهایی به منظور کمک به دیگران است.

روان رنجوری

روان رنجوری منعکس کننده واکنش های غیر عادی افراد در برابر رویدادهای منفی محیط اطرافشان می باشد. جنبه های اصلی آن شامل اضطراب (توانایی واکنش در برابر تهدیدات) ، افسردگی (توانایی واکنش در برابر از دست دادن چیزی) و خود داوری (داشتن احساسات منفی در مورد خود) می شود.

یکی از مثال های بارز از نحوه استفاده از این صفات و وجوه در انجام تحقیقات علمی را می توان در مقاله ای از تئو کلیمسترا ، اریک نوفل ، کوئن لویکس ، لوک گوسنس و ریچارد رابینز در مجله شخصیت و روانشناسی اجتماعی (آگوست ۲۰۱۸) مشاهده کرد که در این مقاله به بررسی نحوه تغییر در صفات و وجوه مختلف افراد در طول دوران دانشجویی می پردازد. محققان در این تحقیق به بررسی نمرات آزمون خصوصیات شخصیتی دانشجویان و پاسخ های مرتبط با معیارهای اجتماعی ، تحصیلی افراد و میزان سازگاری آنها با شرایط دوران دانشجویی پرداختند.

همسو با بسیاری از مطالعات انجام شده در رابطه با تغییرات شخصیتی ، نتایج بدست آمده در این آزمون نیز نسبتاً ثابت بود. گرچه شخصیت انسان ممکن است در طول زندگی دستخوش تغییراتی بشود ، اما سرعت این تغییر کند است. در بخش مربوط به ویژگی های فردی ، در افراد نوعی تمایل به افزایش میزان وظیفه شناسی و کاهش سطح روان رنجوری در دوران دانشجویی دیده می شد.

ویژگی وظیفه شناسی

در رابطه با جنبه های شخصیتی، این الگو کمی متفاوت بود. در ویژگی وظیفه شناسی، میزان شدت صفات قابل اعتماد بودن و داشتن نظم در انجام کارها در افراد رو به افزایش بود. با وجود اینکه در کل ، میزان سازگاری اشخاص افزایش قابل توجهی نداشت ، اما شدت اجتناب از درگیری و کمک به دیگران افزایشی بود. همچنین در افراد گرایشی به سمت ويژگی “گشودگی نسبت به انجام تجربه های جدید” وجود داشت ، ویژگی ای که نشان دهنده علاقه افراد در به کارگیری روشهای جدید در انجام کارهای متخلف می باشد. در پایان نیز متوجه شدیم که وجه افسردگی در ويژگی روان رنجوری در طول دوران دانشجویی کاهش قابل توجهی داشت.

یکی از جنبه های جالب بررسی این تغییرات در طول زمان ، مطالعه نحوه تأثیر تغییرات یک متغیر بر تغییرات متغیرهای دیگر در زمانی معین است. این نوع تجزیه و تحلیل ها به ما اجازه می دهند تا بتوانیم به بررسی نحوه تاثیر میزان سازگاری افراد در دوران دانشجویی خود بر روی خصوصیات شخصیتی زندگی آینده شان، بپردازیم. به عنوان مثال ،با توجه به میزان بالای سازگاری تحصیلی در اوایل دوره دانشجویی می توان پیش بینی کرد که در آینده میزان وظیفه شناسی (و همه جنبه های مرتبط با آن) ، سازگاری و اجتناب از ایجاد درگیری افزایش و ويژگی روان رنجوری و جنبه های خود داوری و افسردگی مرتبط با آن کاهش یابد.

نکته اصلی که باید در این مبحث به آن توجه کنیم ، این است که ویژگی های شخصیتی اکثرا دارای طبقه بندی های کاملا گسترده ای هستند ، اما سطح خاصی از ویژگی های شخصیتی که یک فرد می تواند از خود بروز دهد ، ترکیبی از جنبه های اساسی مختلف می باشد. در نتیجه ، درک این ویژگی ها و جنبه ها از اهمیت بسیاری برخوردار است.