آیا این نوع دیگری از اعتیاد به قمار به شمار می رود؟
در اوایل سال جاری ، نماینده روابط عمومی کلینیک ترک اعتیاد معروفی در انگلیس (Castle Craig) به من مراجعه کرد و از من می خواست تا نظرم را در رابطه با تجارت بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال (در اصطلاح تجارت رمزارز) و مسئله اعتیاد به معامله رمز ارز بگویم.
پیام او به من به شکل زیر بود:
“صحبت من با شما در واقع در رابطه با تحقیقیاتی است که کلینیک ما در مورد اعتیاد به بیت کوین و تجارت ارزهای دیجیتال انجام داده است. ما اطلاعاتی را از دارندگان و تریدرهای ارزهای دیجیتال جمع آوری کردیم و در نهایت متوجه شدیم که تجارت رمزارز فعالیتی اعتیاد آور است.
ما بر این باوریم که اعتیاد به معاملات ارزهای دیجیتال نوع جدیدی از رفتارهای اعتیادآور است و به همین دلیل قصد داریم تا سایتی را راه اندازی کنیم و در آن به مردم هشدار دهیم که تجارت آنلاین ارزهای دیجیتال ممکن است فعالیتی اعتیاد آور باشد.
اگر ما بتوانیم نظر شما را هم در این رابطه بدانیم، برایمان بسیار مفید خواهد بود و قطعا نظرات شما تاثیر بسزایی در چشم اندازی که کلینیک ما از آینده ارزهای دیجیتال دارد، خواهد داشت.
به نظر شما اعتیاد به معامله ارزهای دیجیتالی رو به افزایش است؟
اطلاعات بسیار کمی در این رابطه بصورت آنلاین وجود دارد اما یک انجمن فعال به نام “معتادان رمزارز” در شبکه اجتماعی ردیت(Reddit) وجود دارد که از طریق آن توانستیم برخی از بازخوردهای دوستانه معامله گران ارزهای دیجیتال را دریافت کنیم …فرد درمانگری که اغلب هنگام نوشتن در مورد قمار و اعتیاد رفتاری به او مراجعه می کنم نیز به من گفت که از نظر او ، معامله رمزارزهای پایه فعالیتی اعتیاد آور است. آیا شما نیز با نظر او موافق هستید؟ ”
اعتیاد به معامله
به طور خلاصه اگر بخواهم به شما پاسخ دهم باید بگویم که زیاد با نظر شما موافق نیستم و دیدگاه من این است که اعتیاد به انجام چنین معاملاتی نوعی اعتیاد “جدید” به حساب نمی آید و بلکه یکی از شاخه های فرعی از اعتیاد به تجارت آنلاین (که من برای اولین بار سال۲۰۰۰ در این رابطه مقاله ای در در سایت گمکر(GamCare) منتشر کردم.
موسسه خیریه ای که من در سال ۱۹۹۷ به همراه پاول بلرینگر آن را تاسیس كردیم که هدف آن کمک به افرادی است که از انواع قمار آسیب هایی جدی دیده اند) و معاملات بورس می باشد. (كه در چند مقاله قبلی و مقاله ای در مجله آی گیمینگ(iGaming)به این موضوع پرداختم). با این وجود تصمیم گرفتم تا در این رابطه به صورت آنلاین تحقیقاتی را انجام دهم.
آریو تامات در ژانویه ۲۰۱۸ در مقاله ای در روزنامه جاکارتا پست به بررسی این موضوع پرداخت که در واقع شرحی از تجربیات شخصی خود او بود (“تجارت بیت کوین: سرگرمی اعتیاد آوری که می تواند باعث ورشکستگی شما شود”).
او می نویسد:
“من همیشه به بیت کوین علاقه داشتم ، نه اینکه فن آوری مربوط به ارزهای دیجیتال را درک کنم ، اما اولین برداشت های شخصی من در رابطه با دنیای ارزهای دیجیتال به نوعی برایم جذاب بود: ارز غیرمتمرکز ، استخراج رمزارز با حل معادلات ریاضی و اینکه هر کسی به طور بالقوه می تواند در این زمینه مشغول فعالیت شود … قیمت بیت کوین در سال ۲۰۱۷ با سرعتی باور نکردنی در حال رشد بود.
تقریبا عموم مردم در رابطه با ارزهای دیجیتال به آگاهیی نسبی دست پیدا کرده بودند و قیمت بیت کوین بسیار بالا بود … دوستانی داشتم که در این زمینه فعالیت می کردند و من را با یک سایت محلی معاملات رمزارز آشنا کردند.
با مشاهده جهش بیت کوین، تصمیم گرفتم تا پس انداز اندکی که در بانک داشتم را صرف خرید بیت کوین کنم و توانستم در عرض تنها سه روز ۶ درصد سود کنم. پس از مدتی احساس کردم که به خرید و فروش بیت کوین اعتیاد پیدا کرده ام و متوجه شدم که کل روند معاملات رمزارزها مانند شرط بندی در یک مسابقه اسبدوانی بی پایان و بدون محدودیت است ، طوری که انگار اسبهای جدید تقریباً هر روز به مسابقه اسبدوانی معرفی می شوند.
اعتیاد و قمار خطراتی هستند كه معامله گران ارزهای دیجیتال همیشه باید مراقب آنها باشند
داگلاس لمپی در مقاله دیگری در وب سایت Steemit به این موضوع اشاره دارد كه ” اعتیاد و قمار خطراتی هستند كه معامله گران ارزهای دیجیتال همیشه باید مراقب آنها باشند.” داگلاس نشانه هایی را در اختیار خوانندگان قرار می دهد كه نشان می دهد که بسیاری از افراد به شکلی وسواسی در حال معامله رمزارزها هستند که این نشانه ها شامل(i) احساس تنش عضلانی، (ii) احساس اضطراب دائمی، (III) بررسی وسواس گونه قیمت بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال در طول روز و (IV) فکر کردن به معاملات انجام شده در حین انجام سایر فعالیت ها.
اگرچه این “علائم” و رفتارها ممکن است در افرادی که به طور روزانه، مشغول تجارت هستند دیده شود، اما هر یک از این عوامل به تنهایی مشکلاتی زیادی را برای فرد معامله گر ایجاد نمی کنند. حتی علائمی که در حین قمار و یا در هنگام استفاده از شبکه های اجتماعی نیز مشاهده می شود، زیاد جدی نبوده و بعید است باعث نگرانی درمانگران کلینیک های ترک اعتیاد شود.
خودکشی
من همچنین از انجمن آنلاین بیت کوین بازدیدی داشتم که در آن فردی روس تبار مقاله ای تحت عنوان “آیا تجارت رمزارز اعتیادآور است” را بر روی سایت قرار داده بود که البته پس از دست دادن کل دارایی خود در این بازار دست به خودکشی زد. بسیاری از افراد انجمن حتی فکرشم نمی کردند که انجام چنین کاری نوعی اعتیاد محسوب شود و ادعا می کردند که خودکشی فرد مذکور آنها را یاد خودکشی هایی زمان سقوط بازار سهام در سال ۲۰۰۹ می اندازد.(اگرچه تعدادی از آنها نیز بر این باور بودند که تجارت رمزارز به صورت بالقوه فعالیتی اعتیاد آور به حساب می آید). یکی از شرکت کنندگان در بحث های انجمن می نویسد:
“بله معاملات رمزامرز بسیار اعتیاد آور است ، به ویژه اگر احساس کنید باید به صورت روزانه معامله انجام دهید ، دائم خود را تشویق به انجام معامله کنید، یه صورت شبانه روزی قیمت ها را چک کنید. بعد از مدتی نیز متوجه خواهید شد که به کل از برنامه زندگی خود عقب افتاده اید و اگر ندانید چگونه خود و احساسات خود را کنترل کنید ، قطعا دچار اعتیاد خواهید شد.
برخی از کاربران نیز بر این باورند که فرآیند معامله در این بازار درست به مانند شرط بندی در کازینو است و شباهت های فراوانی میان آنها وجود دارد. برای مثال در یک کازینو، هدف از انداختن یک سکه در دستگاه شرط بندی دریافت سود چند برابری است و در واقع همه این اتفاقات بر اساس حدس و گمان هستند و نه بر اساس مطالعه و یا هدفی خاص. معامله در بازار ارزهای دیجیتال نیز به همین شیوه عمل می کند و به نظر من مسئله اعتیادآور بودن آن کاملا منطقی است.
فرد دیگری از وب سایت Bitcoin Pub می نویسد:
“من فکر می کنم که در این رابطه دچار نوعی اعتیاد ناسالم شده ام. صادقانه باید بگویم که سه چهارم از زمان روزانه ام یعنی زمان هایی که در خانه و یا محل کارم هستم ، وقتی با دوست دخترم به بیرون می روم و یا حتی بین ست های بدنسازی، مشغول چک کردن قیمت ها و قفل کردن کیف پولم هستم.
من باید دوباره به زندگیم نظم بدهم و سعی کنم کیف پولم را یا اصلا چک نکنم و یا نهایت روزی یک یا دو بار چکش کنم زیرا انجام وسواس گونه این کار به شدت بر احساسات و وضعیت روانی من تأثیر منفی گذاشته است. با این حال مدتی است که دیگر به صورت روزانه معامله نمی کنم و دارایی های ارز دیجیتالم را در یک کیف پول سرد نگه می دارم. و واقعاً دلیل قانع کننده ای وجود ندارد که مرتباً قیمت ها و کیف پولم را چک کنم و یا هر روز ویدیوهای آموزشی و تحلیلی نگاه کنم و چندین بار در روز مقاله بخوانم.
فیونا ردان روزنامه نگار اقتصادی اخیرا در این رابطه مقاله ای در سایت irishtimes.com نوشته است که مورد بحث کاربران قرار گرفت(“این کار اعتیاد آور است: چرا سرمایه گذاران هنوز در بازار بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال سرمایه گذاری می کنند”) از نیکلاس چارالامبوس (مدیر عامل آلفا ویلف) می گوید: “من قبلاً می گفتم بازار ارزهای دیجیتال بازار قدرتنمدی هست اما دیگر چنین باوری ندارم.”
در حالی که ارزش بیت کوین رو به سقوط است، رمز ارزهای پایه جدیدی وجود دارد(اتریوم، لیتکوین،ریپل،پوتین کوین ،دوج کوین و …) که افراد می توانند بر روی آنها سرمایه گذاری و یا بهتر است بگوییم قمار کنند. جاناتان شیهان مدیرعامل شرکت Compass Private Wealth نیز در مصاحبه با ردان می گوید:
عملکرد این بازار نیز دقیقاً به مانند سایت های شرطبندی است
“عملکرد این بازار نیز دقیقاً به مانند سایت های شرطبندی است که در آن قماربازی ساده لوح برای اولین بار یک حساب شرط بندی آنلاین برای خود افتتاح می کند. هیچ معیار سنجشی برای این ارزها وجود ندارد و سرمایه گذاری در این بازار بسیار خطرناک و غیر ضروری است. ”
یکی از کشورهایی که مسئله اعتیاد به تجارت رمزارزها را جدی گرفته است، کره جنوبی است. دفتر هماهنگی سیاست های دولت کره جنوبی اخیرا قصد دارد برای جلوگیری از پیش بینی افراد مختلف در مورد آینده ارزهای دیجیتال قوانین سخت گیرانه ای را وضع کند.
“اقدامات پیشنهادی … از اخذ مالیات بر سود سرمایه گذاری در معاملات ارزهای دیجیتال گرفته تا محدود کردن شرکت های تجاری و مالی از داشتن ، تملک و سرمایه گذاری در آنها … مقررات جدید به دلیل افزایش نگرانی مقامات کره جنوبی در رابطه با احتمال اعتیاد افراد به تجارت بیت کوین در این کشور وضع شده است. ”
نخست وزیر این کشور لی ناك یون تا آنجا پیش رفت كه اظهار داشت كه افزایش علاقه به رمزارز ها می تواند “منجر به آسیب های روانی جدی شود”.
من در مدت زمان کمی مقالات دانشگاهی مرتبط با این موضوع را مطالعه کردم. در گوگل اسکالر به چندین مقاله برخورد کردم که در آن به موضوع اعتیاد به معامله ارزهای دیجیتال اشاره شده بود. جاستین برسی در یک “یادداشت تحقیقاتی” در سال ۲۰۱۳ در رابطه با پیامدهای اقتصادی-اجتماعی ارزهای اینترنتی اظهار داشت که ” احتمال اعتیاد به تجارت رمزارز و هزینه های اضافی ناشی از آن از خطرات اصلی معاملات ارز های دیجیتال هستند “. (اما در رابطه با ادعای خود تجربیات و مدارک کمی را ارائه می دهد) هاراشی نامزتوهوتو در مقاله ای تحت عنوان “طمع در معاملات ارزهای دیجیتال ” خاطر نشان می کند:
“تنها دلیلی که باعث می شود افراد پس از اعتیاد به انجام معاملات مالی، منطق خود را کنار بگذارند، طمع برای کسب سود بیشتر است”
با توجه به اینکه اعتیاد وابسته به پاداش و کسب درآمد بیشتر است، هیچ دلیل نظری وجود ندارد که نشان دهد معاملات ارزهای دیجیتال نمی تواند اعتیاد آور باشد. با این حال شواهد در این رابطه هنوز ناقص هستند و اگر هم انجام چنین کاری اعتیاد آور باشد می تواند آن را به اعتیاد در انجام قمار مشابه کرد.
